Bitcoins: geld van de toekomst of hype?

Steeds meer mensen wisselen euro’s of dollars om in ฿itcoins, virtuele munten anoniem verhandeld, zonder tussenkomst van banken. De eerste wereldwijde valuta is omgeven door mysteries. Niemand weet wie erachter zit. Ondertussen zijn er al 6,5 miljoen Bitcoins in omloop. Hebben we te maken met een revolutionair systeem dat banken buitenspel zal zetten of met een hype? Is de Bitcoin een speeltje voor speculanten of dé munt van de toekomst? En hoe werkt het precies? Gastauteur Koen Dil van Biflatie.nl zocht het uit.

Directe electronische betaling
In 2009 had ene Satoshi Nakamoto het idee om een peer-to-peer versie (P2P) voor electronische betalingen te ontwikkelen. Hierdoor zouden betalingen direct van de ene naar de andere persoon kunnen worden gestuurd, zonder tussenkomst van een financiële instelling. Het syteem is helemaal open source en betalingen kunnen anoniem plaatsvinden. Het hele plan, genaamd ‘Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System’ van Satoshi Nakamoto is hier te lezen. (pdf alert)

Steeds populairder
Bitcoin (afgekort BTC) bestaat al ruim twee jaar, maar de populariteit van de virtuele munt is pas de afgelopen maanden flink toegenomen. In februari van dit jaar was een Bitcoin voor het eerst evenveel waard als een Amerikaanse dollar, waar een ฿ eerst nog maar 6 dollarcent waard was. Afgelopen week tikte de koers $30 aan: 500 keer over de kop, binnen 8 maanden. Daar moeten enkele computernerds zeer rijk van zijn geworden. De koers is sinds de top flink teruggevallen. Op het moment bedraagt de waarde van één bitcoin $16,30 (€13,60). Er zijn inmiddels handelshuizen waar vraag en aanbod van Bitcoins samenkomen. De wisselkoers BTC/USD en BTC/EUR worden het meest verhandeld. Het grootste handelsplatform is MTGox.com.

Hoe werkt het?
Bitcoin werkt als volgt: je downloadt een programma en dat is je eigen Digital Wallet (digitale portemonnee). Je hoeft je niet te registreren of een account aan te maken om de software te downloaden. Betalingen kunnen binnenkomen op een adres bestaande uit 34 letters en cijfers. Dit is zo’n adres: 1M1WYtAAwXkjty7fzZkjj9ThDoCkCgCSAL.
Hier kan iemand direct Bitcoins op storten, zonder dat je met een financiële instelling te maken hebt. Peer-to-Peer, er wordt dus geen gebruik gemaakt van een client-server. Alle Bitcoins zijn in bezit van een onbekend aantal personen en het systeem heeft geen centrale database. Het open source-project blijkt zo goed geschreven te zijn dat niemand het nog heeft kunnen hacken. Dit terwijl het International Monetair Fund dit weekend door een groep hackers (waarschijnlijk Anonymous) onder handen is genomen. Lees ook: IMF hit by ‘mayor’ cyber attack.

Steeds meer Bitcoins
Momenteel zijn er kleine 6,5 miljoen Bitcoins in omloop. Dit aantal zal in de komende 30 jaar gestaag toenemen tot 21 miljoen. Nieuwe Bitcoins worden gecreëerd door ‘mining’. De geldhoeveelheid is geprogrammeerd om in geometrische series van 210.000 blocks (elke 4 jaar) te groeien. In 2013 zal de helft van het totaal aantal Bitcoins beschikbaar zijn en in 2017 is driekwart ‘gemined’. Een blok bestaat uit een serie transacties die samen een deel vormen van de ‘chain’ die bestaat uit alle transacties die ooit in het Bitcoin netwerk zijn gemaakt. Elke pc die met het Bitcoinprogramma is geïnstalleerd kent een kopie van de transactiegeschiedenis en maakt deel uit van de chain. Meer informatie over de toename van de geldhoeveelheid staat hier. En informatie over de ‘blockhashin algoritme theorie’ is hier terug te vinden.

Kun je met Bitcoins betalen?
Er zijn al webshops waar je met Bitcoins kan betalen en ook een aantal internetdiensten kan worden afgenomen met de virtuele munt. Maar het aanbod is nog zéér beperkt en ik heb niet het gevoel dat dit een algemeen geaccepteerde vorm van betalen zal worden voor bijvoorbeeld het Midden- en Klein Bedrijf (MKB).
De beste shop die ik tegenkwam was Bitmunchies.com. Tevens maakt speculatie in digitaal geld het praktisch gebruik van Bitcoins onhandig. Vooralsnog wordt het door de meeste mensen nog beschouwd als een investering. Een investering omdat het zeldzaam is, omdat de digitalisering onverminderd doorzet, omdat er gewoonweg mensen in het idee geloven én omdat de Bitcoin inflatiebestendig is. Bitcoin is net als de dollar en de euro gebaseerd op vertrouwen, dus zolang dat vertrouwen er is, kan het functioneren.

Belastingdienst zenuwachtig
Ik hoop stiekem dat de Bitcoin een groot succes word, helemaal nu de politiek er alles aan wil gaan doen om dit project te stoppen, wat overigens vrij moeilijk is. In Amerika willen ze zo snel mogelijk van de Bitcoin af (zie: Senators seek crackdown on ‘Bitcoin’ currency’). Overheden geven als voornaamste reden dat cocaïne kopen door de Bitcoin even makkelijk wordt gemaakt als een pizzaatje bestellen. Tevens wordt de Belastingdienst zenuwachtig, want er is vrijwel geen informatie over transacties beschikbaar.


Eerste wereldwijde valuta
Dat Bitcoin momenteel een hype is op internet, kunnen we terugzien in de zoekstatistieken van Google. Sinds begin mei zoeken steeds meer mensen naar informatie over deze nieuwe digitale geldstromen. Ondanks de hevige koersschommelingen en het weinig praktische karakter, hebben Bitcoins toch ook echt voordelen:
Het is de eerste wereldwijde valuta, het is vooralsnog veilig gebleken, ondermeer omdat iedereen zijn eigen sleutel heeft voor transacties. Het is een bescherming tegen inflatie. Je hoeft je geen zorgen te maken over een eventueel bankfaillissement. Het is open source: iedereen kan dus meedoen om het te verbeteren om of het verder te ontwikkelen. Ik neem aan dat er ook binnenkort Bitcoin apps voor smartphones op de markt komen. Het grootste voordeel mijns inziens is echter dat er geen kosten aan verbonden zijn, in grote tegenstelling tot creditcards, banken en zelfs PayPal en iDeal.

Conclusie
Bitcoin is een interessante ontwikkeling. Niemand weet wie er achter het idee zit. Het zou me niets verbazen als het iets te maken zou hebben met WikiLeaks of Anonymous. Wil het project echter succes hebben, dan zal ten eerste een simpelere manier moeten worden gevonden om aan de mensen uit te leggen hoe het nu precies werkt. Het neemt nogal wat tijd in beslag om alle informatie over Bitcoin tot je te nemen. Tevens zal de Bitcoin pragmatischer ingezet moeten kunnen worden. Anders is het slechts een speeltje voor speculanten zonder hoger doel en dat zou zonde zijn.

Update 15 juni: Tweakers.net meldt dat een Bitcoin-gebruiker op zijn pc zegt te zijn bestolen van zijn virtuele portemonnee, ter waarde van circa een half miljoen dollar. Van de virtuele dief ontbreekt ieder spoor. Internet Web Task Force rapporteert dat er een link bestaat met hackerscollectief Lulzsec, onlangs nog nadrukkelijk in het nieuws met virtuele aanvallen op sites van de Amerikaanse Senaat, gamemaker Bethesda en pornosite Pron.com.